ANWB stopt per 2027 met de Smartengeldgids: wat betekent dit voor letselschadezaken?

De ANWB stopt met ingang van 2027 met het uitbrengen van de Smartengeldgids. Ook de bijbehorende online databank verdwijnt. https://www.smartengeld.nl/

De Smartengeldgids van de ANWB is jarenlang een belangrijke houvast geweest voor advocaten, verzekeraars en andere professionals die zich bezighouden met letselschade. De gids bevatte uitspraken van Nederlandse rechters over smartengeld. Die uitspraken boden aanknopingspunten voor het bepalen van een passende vergoeding voor immateriële schade: pijn, verdriet, psychische gevolgen en verlies aan levensvreugde door letsel.

Aan deze jaarlijkse uitgave komt nu een einde. De editie van 2026 is de laatste. Tot het einde van 2026 worden nog nieuwe uitspraken aan de databank toegevoegd. Daarna zijn de gids en de databank niet meer beschikbaar.

De Rotterdamse Schaal als nieuw kader

Een belangrijke ontwikkeling op het gebied van smartengeld is de introductie van de Rotterdamse Schaal in 2025. Deze schaal biedt meer structuur bij het bepalen van smartengeld. Het lichamelijk of psychisch letsel wordt ingedeeld in categorieën, waaraan bandbreedtes voor vergoedingen zijn gekoppeld.

Aanbevelingen voor de rechtspraak

Sinds 1 januari 2026 werkt de Rechtspraak met aanbevelingen voor de toepassing van deze schaal. Het doel is om het bepalen van smartengeld inzichtelijker en consistenter te maken. De aanbevelingen zijn niet bindend. De rechter blijft rekening houden met de omstandigheden van het individuele geval en kan dus maatwerk leveren.

Waar de Smartengeldgids vooral hielp om eerdere rechterlijke uitspraken met elkaar te vergelijken, biedt de Rotterdamse Schaal een meer gestructureerd kader voor de beoordeling van de hoogte van de vergoeding. De schaal is daarmee een belangrijk hulpmiddel, maar vervangt een persoonlijke beoordeling van het letsel en de gevolgen daarvan niet.

Wat betekent dit concreet voor de praktijk?

Smartengeld is bedoeld als vergoeding voor immateriële schade. Het gaat bijvoorbeeld om pijn, verdriet, psychische gevolgen en verlies aan levensvreugde door letsel. De hoogte van het smartengeld hangt af van de aard en ernst van het letsel en van de gevolgen daarvan voor het persoonlijke leven van het slachtoffer.

De Rotterdamse Schaal biedt daarbij een belangrijk hulpmiddel, maar het bepaalt niet automatisch welk bedrag iemand ontvangt. Iedere letselschadezaak vraagt om een beoordeling van de concrete omstandigheden. Daarbij is niet alleen van belang welk letsel iemand heeft opgelopen, maar ook hoe dat letsel het dagelijks leven beïnvloedt. Ook de gevolgen op de lange termijn verdienen aandacht. Voor slachtoffers blijft het daarom belangrijk dat hun aanspraak op smartengeld zorgvuldig wordt onderbouwd.

De Rotterdamse schaal biedt weliswaar een meer gestructureerd kader voor de beoordeling van de hoogte van de immateriële schade, maar in de Rotterdamse schaal zijn dan weer geen uitspraken van Nederlandse rechters opgenomen over de hoogte van het smartengeld.

Nog steeds zal een vergelijking met uitspraken van Nederlandse rechters nuttig en noodzakelijk zijn om te adviseren over de vraag welk bedrag aan immateriële schadevergoeding passend is in de betreffende zaak. Veel uitspraken zijn inmiddels gepubliceerd op rechtspraak.nl, maar de Smartengeldgids had de uitspraken juist gecategoriseerd per soort letsel en soort oorzaak, waarbij de oorspronkelijke bedragen werden genoemd en tevens de bedragen rekening houdend met geldontwaarding.

Het is dus nog maar de vraag of de praktijk voldoende zal hebben aan de Rotterdamse Schaal en aan de uitspraken zoals gepubliceerd op rechtspraak.nl en andere vakbladen, of dat de Smartengeldgids na verloop van tijd toch gemist zal gaan worden.

De ontwikkelingen rond de Smartengeldgids en de Rotterdamse Schaal laten zien dat de manier waarop smartengeld wordt bepaald in beweging is. Een zorgvuldige juridische beoordeling blijft essentieel om ervoor te zorgen dat de immateriële schade van een slachtoffer voldoende wordt meegewogen bij de vaststelling van de totale schadevergoeding.

Vragen?

Peter van Huizen is lid van de Vereniging van Letselschade Advocaten (LSA), een specialisatievereniging voor advocaten die zich bezighouden met de behandeling van letselschadezaken. De LSA stelt eisen aan de deskundigheid en ervaring van haar leden en aan hun vakinhoudelijke ontwikkeling.

Heeft u vragen of zoekt u een advocaat die is gespecialiseerd in  aansprakelijkheidsrecht, letselschade en verzekeringsrecht? Neem vrijblijvend contact op. Schaderecht Advocatuur is een advocatenkantoor gespecialiseerd in aansprakelijkheid, letselschade en verzekeringsrecht.

Schaderecht Advocatuur | info@schaderecht.nl | 085 800 8080 |  Jansbuitensingel 7, 6811 AA Arnhem